Amurka da Isra’ila sun ƙaddamar da hare-haren soja “masu girma kuma masu gudana” a Iran, kamar yadda Donald Trump ya ba da sanarwa.
Bama-bamai sun riƙa sauka a Tehran da sauran biranen Jamhuriyar Musulunci, a wani farmaki da ake sa ran zai ɗauki kwanaki da dama, wanda aka sanya wa suna “Epic Fury”.
Shugaban Amurka ya yi kira ga al’ummar Iran da su tashi su tilasta sauyin gwamnati.
“Ku karɓe ikon gwamnatin ku — ku ne za ku mallake ta,” inji shi.
A cikin saƙon bidiyo da ya ɗauka daga gidan sa na Mar-a-Lago, Trump ya gargaɗi jami’an tsaron Iran da su ajiye makamansu “ko su fuskanci mutuwa tabbatacciya”.
“Za mu lalata makaman rokokin su kuma mu rusa masana’antar ƙera rokokin su gaba ɗaya. Za a shafe ta baki ɗaya — kamar yadda na faɗa — za ta zama ƙura. Za mu murƙushe rundunar ruwan su,” inji shi.
Bom ɗin farko ya sauka kusa da ofisoshin Ayatollah Ali Khamenei, jagoran ƙoli na Iran.
Ministan tsaron Isra’ila ya ayyana “halin gaggawa na musamman kuma na dindindin” yayin da Iran ta harba jerin rokoki guda biyu a matsayin martani zuwa arewacin Isra’ila.
Harshen ya biyo bayan makonni na ƙaruwar shirin soja da Amurka ta yi a Gabas ta Tsakiya.
Gwamnatin Trump ta tara manyan jiragen yaƙi da jiragen ruwa na soja domin matsa lamba ga Iran ta amince da yarjejeniya kan shirin ta na nukiliya.
8:40 na safe:
An sanya wa farmakin suna “Operation Epic Fury”
Ma’aikatar Tsaron Amurka (Pentagon) ta ce an sanya wa harin kan Iran suna “Operation Epic Fury”.
Ma’aikatar ta wallafa sunan ne kawai a kafafen sada zumunta ba tare da karin bayani ba.
8:36 na safe
Iran ta harba zagaye na biyu na rokoki kan Isra’ila
Iran ta harba zagaye na biyu na rokoki zuwa Isra’ila, kamar yadda kafafen yada labarai na gwamnati suka ruwaito.
Rundunar Tsaron Isra’ila (IDF) ta tabbatar da harin.
Ta ce a wata sanarwa a kafafen sada zumunta: “An sake harba karin jerin rokoki zuwa Isra’ila.
“Tsarin kariyar sararin samaniya na ci gaba da gano tare da kakkabo barazanar.”
8:29 na safe
Netanyahu: Harin domin kawar da “barazana ta wanzuwa” ne
Firaministan Isra’ila, Benjamin Netanyahu, ya ce harin hadin gwiwar Amurka da Isra’ila an kaddamar da shi ne domin kawar da “barazana ta wanzuwa”.
Ya ce farmakin zai samar da yanayi ga al’ummar Iran “su dauki makomarsu a hannunsu”.
“Isra’ila da Amurka sun kaddamar da farmaki domin kawar da barazana ta wanzuwa da gwamnatin ta’addanci ta Iran ke haifarwa,” in ji shi a jawabi ga kasa.
Ya kara da cewa bai kamata a bar “muguwar gwamnati” ta Iran ta mallaki makaman nukiliya ba.
Daga bisani ya yi kira ga ‘yan Iran su tashi tsaye.
“Lokaci ya yi da dukkan bangarorin al’ummar Iran … su cire kangin zalunci daga (wannan gwamnati) su kuma kafa Iran mai ‘yanci da son zaman lafiya,” in ji shi, yana mai cewa farmakin “zai samar da yanayi ga jaruman ‘yan Iran su dauki makomarsu a hannunsu.”
Ya kuma yi kira ga ‘yan Isra’ila su “tsaya tare” domin tabbatar da “dorewar Isra’ila”.
8:18 na safe
An ji karar fashewa a Tsibirin Kharg na Iran da wasu birane
An ji ƙarar fashewa bamabamai a Tsibirin Kharg, babbar tashar fitar da ɗanyen mai ta Iran, da kuma a Tabriz, Dezful, Nahavand da Kangavar a lardin Kermanshah.
Tsibirin Kharg na kula da kusan kashi 90 cikin 100 na fitar da ɗanyen man Iran, wanda ya sa ya zama ɗaya daga cikin muhimman kadarorin tattalin arzikin kasar. Hari kan wannan wuri na iya shafar ƙarfin Iran na fitar da mai matuƙa.
Tun da farko an ruwaito fashewar makamai a Tehran, Isfahan, Qom, Kermanshah, Lorestan, Karaj da sauran birane.
8:12 na safe: IDF ta ce Iran ta harba rokoki zuwa Isra’ila
Iran ta harba rokoki masu linzami zuwa Isra’ila, kamar yadda IDF ta gargadi jama’a.
An aika da gargadi zuwa wayoyin hannu na masu amfani a Isra’ila cewa an gano harba rokoki, kuma an kunna kararrawar gargadi a fadin kasar.
“Ba da dadewa ba, IDF ta gano rokoki da aka harba daga Iran zuwa Isra’ila,” in ji sanarwar.
“Tsarin kariya na aiki domin kakkabo barazanar.”
Ta kara da cewa Rundunar Sojin Sama ta Isra’ila na “aiki domin kakkabo tare da kai hari kan barazanar inda ya dace domin kawar da ita.”
An ba jama’a shawarar su garzaya mafaka.
Tashar talabijin ta gwamnatin Iran ma ta sanar da martani kan Isra’ila.
8:09 na safe
Oman ta ruwaito “gagarumin ci gaba” a tattaunawa sa’o’i kafin harin
Oman ta ce Iran ta amince ba za ta tara wadataccen uranium mai karfi ba — sa’o’i kadan kafin a fara hare-haren.
A cewar ministan harkokin wajen Oman, Iran ta amince a tattaunawar ranar Alhamis a Geneva cewa ba za ta taba tara uranium mai wadatar da zai iya kera bam ba.
Ya bayyana hakan a matsayin “gagarumin ci gaba” sa’o’i kadan kafin hare-haren Amurka da Isra’ila su afka wa biranen Iran da dama.
“Abu mafi muhimmanci shi ne yarjejeniya cewa Iran ba za ta taba mallakar kayan nukiliya da za su iya samar da bam ba,” in ji ministan.
Ya ce yana ganin dukkan batutuwan da ke tsakanin Iran da Amurka za a iya warware su cikin lumana cikin ‘yan watanni.
“Yarjejeniyar zaman lafiya na kusa da mu… idan muka bai wa diflomasiyya damar da take bukata,” in ji shi.
8:00 na safe
Harin ya biyo bayan tattaunawa da ta tsaya cik da kuma tashin hankali
Harin ya zo ne yayin da tattaunawar nukiliya ta tsaya cik da kuma karuwar jiragen yakin Amurka da jiragen ruwa na soja a yankin.
Shekaru da dama Amurka da Isra’ila suna zargin Iran da boye kokarin kera makamin nukiliya.
Iran ta sha musanta cewa tana da shirin kera bam, tana mai cewa shirinta na nukiliya domin zaman lafiya ne kawai.
Sai dai Iran ita ce kadai kasar da ba ta mallaki makamin nukiliya ba amma ta wadatar da uranium zuwa matakin da ya kusanci na kera makami.
A yayin tattaunawar, masu sulhu sun dage cewa Iran na da ‘yancin amfani da makamashin nukiliya na zaman lafiya, tare da kin amincewa da bukatar Amurka na dakatar da wadatar da uranium gaba daya da kuma fitar da ajiyar kilogram 400 daga kasar.
A ranar Juma’a, wani babban malamin addini na Iran, Ahmad Khatami, ya ce Iran ba za ta taba dakatar da shirinta na wadatar da uranium ba, yana mai kiran bukatar da cewa “abu ne mai wuya a aiwatar.”
7:57 na safe
Ana sa ran farmaki na kwanaki da dama
Wani jami’in Amurka ya shaida wa kamfanin dillancin labarai na Reuters cewa ana sa ran sojojin Amurka za su gudanar da farmaki na kwanaki da dama kan Iran.
(Tare da rahoton Telegram)
