• Gida
  • Labarai
  • Ƙasashen Duniya
  • Kuɗi Da Tattalin Arziki
  • Siyasa
  • Ilimi
  • Kiwon Lafiya
  • Nishaɗi Da Al’adu
  • Mahanga
  • Rahoton Musamman
  • Wasanni
Wednesday, September 30, 2026
New Citizen Hausa
  • Login
  • Gida
  • Labarai
    • Ƙasashen Duniya
    • Ilimi
    • Kiwon Lafiya
    • Rahoton Musamman
    • Kuɗi Da Tattalin Arziki
    • Mahanga
  • Siyasa
  • Nishaɗi Da Al’adu
  • Wasanni
No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Ƙasashen Duniya
    • Ilimi
    • Kiwon Lafiya
    • Rahoton Musamman
    • Kuɗi Da Tattalin Arziki
    • Mahanga
  • Siyasa
  • Nishaɗi Da Al’adu
  • Wasanni
No Result
View All Result
New Citizen Hausa
No Result
View All Result
Home Labarai

Rahoton CBN: An yi hadahadar kuɗi ta wayar hannu har adadin naira tiriliyan 372 cikin 2025

Ashafa Murnai Barkiya by Ashafa Murnai Barkiya
August 3, 2026
in Labarai
A A
0
Rahoton CBN: An yi hadahadar kuɗi ta wayar hannu har adadin naira tiriliyan 372 cikin 2025
Babban Bankin Nijeriya (CBN)

Babban Bankin Nijeriya (CBN)

Rahoton da Babban Bankin Nijeriya (CBN) ya fitar ya nuna cewa ‘yan Nijeriya sun gudanar da mu’amalolin kuɗi ta wayar hannu wato ‘mobile money’ da suka kai darajar naira tiriliyan 372.14 a shekarar 2025, wanda ya nuna ƙarin kashi 81.26 cikin ɗari idan aka kwatanta da naira tiriliyan 205.31 da aka yi hadahadar su ta wannan hanya a shekarar 2024.

Wannan ci gaba ya samo asali ne sakamakon ƙaruwa a yawan wakilan bayar da sabis da kuma faɗaɗar amfani da hanyoyin kuɗi na zamani.

Wannan na ƙunshe ne a cikin Rahoton Shekara na 2025 na Babban Bankin Nijeriya (CBN), wanda ya tabbatar da cewa adadin mu’amalolin da Kamfanonin Kuɗin Wayar Hannu da aka fi sani da ‘Mobile Money Operators’ ko MMOs suka sarrafa ya ƙaru da kashi 65.77 cikin ɗari, inda ya kai biliyan 28.74 a shekarar 2025, daga biliyan 17.34 da aka samu a shekarar 2024.

Rahoton ya ci gaba da cewa, “a shekarar 2025, yawa da kuma darajar ayyukan biyan kuɗi da MMOs suka samar ta hannun wakilan su da sabbin fasahohi sun ci gaba da ƙaruwa. Yawan mu’amalolin ya tashi zuwa miliyan 28,741.83 daga miliyan 17,337.97 a shekarar 2024.

Haka kuma, darajar mu’amalolin ta ƙaru zuwa naira tiriliyan 372.14 daga Naira tiriliyan 205.31.”

Rahoton ya danganta wannan ci gaba da ƙarin rajistar wakilai, bunƙasar hanyoyin kuɗi na zamani, da haɗin gwiwa tsakanin masu ruwa da tsaki a harkokin kuɗaɗe.

Haka kuma dai rahoton ya nuna cewa zuwa ƙarshen shekarar 2025, Nijeriya tana da kamfanoni 84 masu lasisin samar da ayyukan biyan kuɗi da a Turance ake kira ‘Payment Service Providers’.

Waɗannan kuwa sun haɗa da: Kamfanonin Kuɗin Wayar Hannu (MMOs) guda 8; Kamfanonin sauya da sarrafa kuɗi guda 7; Kamfanonin ‘Payment Solution Services’ guda 10;

Kamfanonin ‘Payment Solution Service Providers’ guda 31.

Akwai kuma Kamfanoni guda 4 masu lasisin haɗa ‘Payment Solution Service Provider’ da ‘Payment Terminal Service Provider’.

Sannan akwai Kamfanonin ‘Payment Terminal Service Providers guda 10’; Super Agents guda 10 da kuma kamfanoni guda 4 masu haɗa lasisin ‘Payment Terminal Service Provider’ da ‘Super Agent’.

Daga cikin Kamfanonin Hadahadar Kuɗi ta hanyar Wayar Hannu da ke da lasisi a Nijeriya akwai OPay Digital Services Limited, PalmPay Limited, Pagatech Limited (Paga), eTranzact International Limited, Chams Mobile Limited, VTNetwork Limited, KongaPay Technologies Limited da Fortis Mobile Money Limited.

Rahoton ya kuma nuna cewa tsarin biyan kuɗi ta hanyar lantarki gaba ɗaya ya ci gaba da bunƙasa, inda darajar mu’amalolin ‘e-payment’ na kasuwancin yau da kullum ta ƙaru da kashi 26.07 cikin ɗari zuwa naira tiriliyan 3,458.77 a shekarar 2025.

Kamar yadda CBN ya bayyana, “wannan ƙaruwa ta samo asali ne daga yadda masu amfani suka fi karkata zuwa hanyoyin dijital, bunƙasar kasuwancin intanet (e-commerce), da inganta kayayyakin more rayuwa.”

Binciken hanyoyin biyan kuɗi ya nuna cewa mu’amalolin ATM ne suka fi samun ƙaruwa, inda suka tashi da kashi 61.94 cikin ɗari zuwa biliyan 1.66.

Haka kuma:

  • Mu’amalolin USSD sun ƙaru da kashi 20.89 zuwa miliyan 669.55;
  • Mu’amalolin POS kuma sun ƙaru da kashi 19.78 zuwa biliyan 15.66.

Sai dai rahoton ya bayyana cewa yawan mu’amalolin da ake yi ta manhajojin wayar hannu (Mobile Apps), yanar gizo (Internet/Web), da tsarin Direct Debit sun ragu.

Dangane da rabon darajar mu’amalolin e-payment, rahoton ya nuna cewa:

  • Biyan kuɗi ta yanar gizo ya mamaye da kashi 56.66%;
  • Hadahadar da aka gudanar a tsarin Nigeria ‘Electronic Funds Transfer’ (NEFT) ya zo da 21.62%;
  • ‘Mobile Apps’ 11.13%;
  • POS 7.78%;
  • ATM 2.30%;
  • ‘Direct Debit’ 0.41%;
  • USSD 0.11%.

A ɓangaren yawan mu’amaloli kuwa:

  • Intanet ta kasance ta farko da 44.08%;
  • POS 32.71%;
  • Mobile Apps 18.04%;
  • ATM 3.46%;
  • USSD 1.40%;
  • NEFT 0.16%;
  • Direct Debit 0.15%.

Rahoton ya kuma nuna cewa amfani da cak na ci gaba da raguwa yayin da mutane da kamfanoni ke rungumar hanyoyin biyan kuɗi na zamani.

Darajar mu’amalolin cak ta ragu da kashi 49.78 cikin ɗari zuwa naira tiriliyan 1.84 a shekarar 2025 daga naira tiriliyan 3.66 a shekarar 2024.

Sannan kuma, yawan mu’amalolin cak ya ragu da kashi 57.79 cikin ɗari, daga miliyan 3.53 zuwa miliyan 1.49.

CBN ya ƙara da cewa: “Domin dacewa da sabbin buƙatun tsarin biyan kuɗi, zai haɓaka tsarin ‘e-Cheque’ da kuma biyan kuɗi ta ɓoyayyar lambar QR Code tare da haɗin gwiwar NIBSS.”

Rahoton ya jaddada ƙarin bunƙasa a tsarin hadahadar biyan manyan kuɗi a tsakanin bankuna.

A nasa jawabin, Darakta Janar na GSMA, Vivek Badrinath, ya ce: “Hadahadar kuɗi ta hanyar wayar hannu ya wuce kasancewa hanya ta aika kuɗi kawai, ta zama cikakken tsarin hadahadar kuɗi na duniya da ke sauya yadda miliyoyin mutane ke tafiyar da rayuwar su ta kuɗi. Yawan masu amfani da shi na ci gaba da ƙaruwa, haka kuma darajar mu’amalolin sa na bunƙasa cikin sauri.”

Tags: Babban Bankin Nijeriya (CBN)
Previous Post

Gwamna Bago ya sha alwashin ci gaba da tallafa wa wasan polo a Neja

Next Post

CBN ya ɗauki matakan daƙile kaka-gidan kamfanonin fintech, tare da kare haƙƙoƙin masu harkokin kuɗi

Related Posts

Abin da ya sa na fice daga NNPP – Gwamnan Kano
Labarai

Gwamnatin Kano ta hana hawan dawakai da hawan Durbar na sarakuna saboda dalilan tsaro

September 27, 2026
Muhimman abubuwan da Tinubu ya gabatar a zauren Majalisar Ɗinkin Duniya, waɗanda mataimakin sa Kashim Shettima ya karanta
Labarai

Muhimman abubuwan da Tinubu ya gabatar a zauren Majalisar Ɗinkin Duniya, waɗanda mataimakin sa Kashim Shettima ya karanta

September 25, 2026
Kotu ta amince wa ICPC ta binciki na’urorin da aka ƙwato daga gidan El-Rufa’i
Tsaro

Cewar: El-Rufai Na koyi darussa daga shirun da abokan hulɗa ta suka yi kan halin da nake ciki

September 24, 2026
Nijeriya ta sake jaddada ƙudirin ta na ƙarfafa hulɗa da Saudiyya yayin da Masarautar ke bikin cika shekaru 96
Labarai

Nijeriya ta sake jaddada ƙudirin ta na ƙarfafa hulɗa da Saudiyya yayin da Masarautar ke bikin cika shekaru 96

September 24, 2026
Shettima ya wakilci Tinubu a taron Majalisar Ɗinkin Duniya
Labarai

Shettima ya wakilci Tinubu a taron Majalisar Ɗinkin Duniya

September 22, 2026
An sake cafke dillalin miyagun ƙwayoyi ɗan Nijeriya bayan ya tsere daga gidan yari a Laberiya
Tsaro

An sake cafke dillalin miyagun ƙwayoyi ɗan Nijeriya bayan ya tsere daga gidan yari a Laberiya

September 21, 2026
Next Post
CBN ya ɗauki matakan daƙile kaka-gidan kamfanonin fintech, tare da kare haƙƙoƙin masu harkokin kuɗi

CBN ya ɗauki matakan daƙile kaka-gidan kamfanonin fintech, tare da kare haƙƙoƙin masu harkokin kuɗi

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

No Result
View All Result

Archives

  • September 2026
  • August 2026
  • July 2026
  • June 2026
  • May 2026
  • April 2026
  • March 2026
  • February 2026
  • January 2026
  • December 2025
  • November 2025
  • October 2025
  • September 2025
  • August 2025
  • July 2025
  • May 2025
  • April 2025
  • March 2025
  • October 2024

Categories

  • Hotuna
  • Ilimi
  • Kiwon Lafiya
  • Kuɗi Da Tattalin Arziki
  • Labarai
  • Mahanga
  • Nishaɗi Da Al'adu
  • Rahoton Musamman
  • Siyasa
  • Tsaro
  • Wasanni
  • Ƙasashen Duniya
No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Ƙasashen Duniya
    • Ilimi
    • Kiwon Lafiya
    • Rahoton Musamman
    • Kuɗi Da Tattalin Arziki
    • Mahanga
  • Siyasa
  • Nishaɗi Da Al’adu
  • Wasanni

© 2024 New Citizen

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
error: Content is protected !!